قۆزی؛ خوانێکی باو لە وڵاتانی عەرەبیدا
قۆزی خوانێکی سەرەکییە لە برنج و گۆشت پێک دێت، بەتایبەتی لە وڵاتانی عەرەبی و وڵاتانی کەنداو خوانێکی باوە.
گۆشتی قۆزی پێویستە بەباشی کوڵابێت و لەسەر برنج پێشکەش دەکرێت؛ هەروەها کشمیش و گوێز و بادەم بۆ ڕازاندنەوەی بەکار دەهێنرێت. قۆزی هاوکات خوانێکی عێراقییە و بە یەکێک لە خواردنە نیشتیمانییەکانی وڵاتی عێراق دادەنرێت. قۆزیی عێراق جیاوازە و شێوازی لێنانی تایبەتە. ئەم خواردنە لەڕێگەی پەنابەرە سوورییەکانەوە گوازراوەتەوە بۆ وڵاتی تورکیاش.
لەڕووی وشەزانییەوە، وشەی (قوزی) لە عەرەبی لە وشەی تورکی (kuzı)ـیەوە سەرچاوەی گرتووە کە بە واتای (بەرخ) دێت.
جۆراوجۆرییەتی خواردنەکە بەپێی وڵاتان
شێوازی درووستکردنی قۆزیی عێراقی، بەزۆری لە گۆشتی بەرخ، برنج، سەوزە، بەهارات و گوێز پێک دێت، دەخرێتە ناو فڕنێکی داخراو و کز دەکرێت. لە هەندێک شوێنی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا دەخرێتە ناو چاڵێک کە خەڵووزی سووتاوی تێدایە بۆ ئەوەی تامی دوکەڵاوی بێت.
- درووستکردنی قۆزی چەندین جۆری جیاوازی هەیە، وەک لە سعوودیە و یەمەن کە پێی دەوترێت مادفون (madfoon)، لە کاغەزێکی ئەلەمنیۆمدا دەپێچرێت و لەسەر سەرچاوەیەکی گەرم دەهێڵرێتەوە و دەکوڵێنرێت.
- لە عوممان و ئیمارات پێی دەوترێت شوا (shuwaa) و بە شێوەیەکی نەریتی لە بۆنەکاندا دەخورێت. سەرەتا گۆشتەکە لەناو تێکەڵەیەک لە ڕۆن و ئاڵەت و زەردەچەوەدا خۆشە دەکرێت و پاشان گۆشتە خۆشەکراوەکە بە گەڵای خورما دەپێچرێت و دەخرێتە ناو فڕنەوە.
- لە ئوردن، و سووریا بە زرب (zarb) ناسراوە؛ گۆشتەکە پارچە پارچە دەکرێت بۆ پارچەی بچووکتر و لەگەڵ سەوزە و هەویری ناندا دەهێڵرێتەوە بۆ ئەوەی بەتامتر بێت.
- جۆرێکی تر پێی دەوترێت الحنیذ (haneeth) کە لەناو تابونێکی گەرمدا دەکوڵێنرێت؛ ئەم جۆرە لە زۆربەی وڵاتانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و هەروەها لە ناوچەکانی خۆرهەڵاتی ئەفریقا و باکووری ئەفریقا درووست دەکرێت.